Czytanie jako doświadczenie 2.0 – „Kandyd” w New York Public Library

Kwiecień 7, 2010 | Możliwość komentowania Czytanie jako doświadczenie 2.0 – „Kandyd” w New York Public Library została wyłączona

Biblioteka publiczna w Nowym Jorku w ciekawy i nowatorski sposób udostępniła w sieci klasyczne dzieło literatury francuskiej – „Kandyda” Woltera. Na stronie Online Exhibitions: Voltaire’s Candide czytamy, że jest to wydanie eksperymentalne, mające na celu zainicjowanie publicznej dyskusji na temat treści utworu.

W projekcie New York Public Library wykorzystano ogólnodostępne narzędzia Web 2.0 i różnymi metodami zaangażowano czytelników we współtworzenie treści strony. Godny uwagi jest przede wszystkim sam sposób prezentacji dzieła. Zdaniem autorów projektu odręczne pisanie notatek na marginesach książek to odwieczny zwyczaj czytelników, pomagający im w odbiorze treści książki i jej zrozumieniu. W cyfrowej edycji „Kandyda” (nazwanej – nomen omen – „Kandyd 2.0”) także zaoferowano odbiorcom „margines do notatek”, lecz w tym przypadku odgrywa on rolę publicznej przestrzeni – miejsca spotkań, dyskusji, dzielenia się wiedzą i wymiany myśli.

Każdy z trzydziestu rozdziałów „Kandyda” posiada swoją podstronę, na której zamieszczono także specjalny panel do publikowania komentarzy. Czytelnicy mogą dodać komentarz do każdego paragrafu dzieła – w tym celu należy kliknąć w dymek przy danym paragrafie (liczba obok dymku oznacza ilość już opublikowanych komentarzy). Ustalono jednak pewne zasady. Zgodnie z zamysłem twórców projektu, nawiązującym do zakończenia „Kandyda”, w którym bohaterowie „uprawiają swój ogródek”, komentarze można dodawać w określonej kolejności. Dyskusję rozpoczynają znawcy przedmiotu i tylko oni mogą komentować wybrane rozdziały dzieła – rozdziały te oznaczone są kolorem zielonym. Gdy zaś ziarna zostaną zasiane, a ogród przygotowany do pielęgnacji, możliwość dodawania komentarzy zyskują wszyscy czytelnicy – takie rozdziały oznaczone są kolorem żółtym. Kolorem białym oznaczono te rozdziały, które dotychczas nie zostały przygotowane do „uprawy”.

kandyd_033.jpg

Cyfrowej prezentacji treści „Kandyda” towarzyszy szereg dodatkowych materiałów, w mniejszym lub większym stopniu dotyczących dzieła Woltera i jego recepcji. Znajdziemy tu m.in. artykuły z bloga New York Public Library poświęcone „Kandydowi”, wywiad wideo z Paulem LeClerc – szefem NYPL i znawcą Woltera, a także ciekawie zaprojektowaną wystawę ilustracji Rockwella Kenta do amerykańskiego wydania „Kandyda” z 1928 roku.

kandyd_044.jpg

Czytelnicy, dla których „Kandyd” stał się inspiracją dla własnej twórczości, mogą przesyłać do biblioteki swoje prace literackie, fotograficzne, plastyczne itp. Ich cyfrowe kopie zamieszczane są na podstronie Do-It-Yourself Candide.

Jednym z ciekawszych pomysłów autorów projektu jest zaproszenie użytkowników do współtworzenia treści strony z wykorzystaniem aplikacji Google Maps i Google Earth. Wszyscy zainteresowani mogą zaprojektować swoją własną „Podróż z Kandydem” do miejsc odwiedzonych przez bohaterów dzieła Woltera. Wskazówki dla twórców map dostępne są na stronie NYPL, Candide & My Maps. Należy założyć konto Google (lub wykorzystać to, które już posiadamy), wytyczyć trasę podróży, zamieścić na niej obrazy z galerii cyfrowej NYPL, historyczne mapy ze zbiorów NYPL oraz filmy udostępnione w serwisie YouTube (można też utworzyć swoje własne prace wideo). Wykorzystane materiały nie muszą być ściśle związane z treścią utworu Woltera, lecz powinny dotyczyć miejsc odwiedzonych przez bohaterów lub wydarzeń historycznych, do których nawiązuje fabuła, jak np. trzęsienie ziemi w Lizbonie w 1755 r. Ważne jest, aby powstały w ten sposób mashup był efektem przemyśleń czytelników po lekturze książki, własnych doświadczeń oraz pomysłowości w wykorzystaniu ogólnodostępnych narzędzi i materiałów. Przede wszystkim tych, które znajdą w udostępnionych on-line zbiorach biblioteki. Gotowe pliki z zapisem podróży wysyła się do NYPL, a następnie są one zamieszczane na wspólnej mapie do przeglądania za pomocą Google Earth.

kandyd_088.jpg

Instrukcja zamieszczania na mapie materiałów znalezionych w serwisie YouTube zawiera niewinny żart bibliotekarzy z NYPL:
– Co to jest YouTube?
– Naprawdę nie wiesz? No nie żartuj…

Strona Online Exhibitions: Voltaire’s Candide to niewątpliwie ciekawy pomysł na ożywienie tego 250-letniego tekstu literackiego i przedstawienie go w formie atrakcyjnej dla współczesnych odbiorców. Taki sposób prezentacji dzieł może zainteresować zarówno twórców bibliotek cyfrowych, jak i bibliotekarzy poszukujących dla siebie nowych obszarów działań. Autorzy projektu dowodzą bowiem, że prezentacja w sieci cyfrowych książek nie powinna być traktowana jako zagrożenie dla egzystencji fizycznych bibliotek. Czytanie literatury pięknej, obcowanie z jej treścią czy realizacja pomysłów zainspirowanych lekturą może stać się dla czytelników doświadczeniem 2.0, wykorzystującym i zasoby bibliotek, i możliwości technologii.

Agnieszka Koszowska


Comments

Comments are closed.

Name (required)

Email (required)

Witryna internetowa

Co o tym myślisz

Security Code: